Van oud-goud naar fijn-goud

Niet dat ik ga beginnen mijn eigen goud te zuiveren… maar ik vind wel interessant om weten hoe je het moet doen.

Op de site van Hans Meevis staat de uitleg stap voor stap hoe je het moet doen - https://www.jewelry-tutorials.com/gold-refining-purify-process.html  

Kijk eens rond bij de tutorials. Een aantal zijn gratis, andere betalend. Duidelijke uitleg, leuke site!

© info@aurificina.com

Witgoud

Witgoud is een goudlegering die 1912 / 13 in Pforzheim ontwikkeld werd als goedkoper alternatief voor platina.

De bleke kleur ontstaat door de toevoeging, waarbij verschillende opties mogelijk zijn.
Vroeger werd zowel een palladium-nikkel-zilver toevoeging gebruikt, maar ook de goedkope goud-koper-nikkel-zink legeringen waren gebruikelijk. Vandaag wordt nikkel niet meer gebruikt omwille van de allergische reacties.

Een typisch recept voor 18K standaard witgoud met nikkel
75% fijngoud
10 % koper
8% nikkel
4.5% zink
2.5% zilver.

Een legering met palladium maakt de tint van het witgoud een beetje grijzer is veel waardevoller dan een legering zonder edele metalen (zelfs duurder dan het geelgoud...), maar minder goed te bewerken. Inmiddels bestaan ook cobalt-chrom, mangan-germanium toevoegingen etc. en er worden steeds andere "toevoegings-cocktails" ontwikkelt...

Voorbelden voor een witgoud legering met palladium  (bron www.innovateus.com)
18kt witgoud met palladium
75% fijngoud
25% palladium or platinum

14kt White Gold – Palladium legering
58.33% fijngoud
32.17% zilver
9.50% palladium

Het witgoud wordt optisch verbetert (witter gemaakt en minder gevoelig voor krasjes) door rhodineren.  De rhodium laag slijt er natuurlijk van en dan kijkt het witgoud dat een grijze of beige tint heeft weer door en men moet op nieuw rhodineren.  Pas in de laatste jaren is de verkoop van niet-gerhodineerde witgouden stukken begonnen.

(bron voor de legeringen: www.innovateus.com)

Oud goud overnemen

Tijdens de Meet & Greet beurs op zondag namiddag 8 juni 2017 in Antwerpen zat ik in de lezing van Marie-Christine Heeren (Ars Nobilis), een van de besproken onderwerpen was de overname van oud goud ("sloopgoud") van de klant.
Wat is er mij bijgebleven

Meerderjarigheid verkoper
Je maakt je strafbaar als je goud koopt van een verkoper die minderjarig is.

500€ regel 
Bij aan- of verkoop van sloopgoud of onafgewerkt goud van een waarde boven de 500€ ben je wettelijk verplicht om de identiteit van koper en verkoper te noteren (het gemakkelijkste is een kopij van beide zijden van de identiteitskaart - zo weet je ook zeker dat het een meerderjarige is...).

3000€ contanten bij verkoop aan consument
Verder moet je eraan denken dat er een beperking is op het gebruik van contanten. 3000 € zijn het maximum voor de consument (stand van zaken 06/2017).
Blijkbaar is er ook een wet in de maak dat transacties tussen handelaars niet meer in cash mogen gebeuren, datum ken ik niet)

Voorbeeld document voor goud aan- en verkoop 
Tijdens de lezing werdt een document gecirculeerd om bij aankoop van edele metalen te gebruiken. (dus als je gouden juwelen voor je klant bv. bij Argentor verkoopt of als betaling ontvangt). Blijkbaar is dit wettelijk verplicht.

Ik nam toen gewoon een foto omdat er niet genoeg kopijen waren voor alle deelnemers. Van de foto is dit document gemaakt:

Om het in A4 grote te openen gebruik deze link:

"Verklaring op erewoord betreffende de levering van oude of edele metalen, al dan niet in hoofde van een rechtspersoon"

Bij insmelten van het oud goud
Enkel als je de juwelen zelf insmelt en er daar iets nieuws van maakt is het document niet nodig.  Bescherm jezelf en neem een foto van het oud goud en eentje als ze in de kroes beginnen smelten (met brander erop). De klant zal dat trouwens ook leuk vinden...

© info@aurificina.com

Even nog eens herhalen dat ik geen juridisch of boekhoudkundig advies kan geven, maar enkel informatie uit mijn eigen praktische ervaring. Dus hier komt weer mijn typisch zinnetje uit de DISCLAIMER: De informatie op deze webstite/blog is van algemene aard. De informatie is niet aangepast aan persoonlijke of specifieke omstandigheden, en kan dus niet als een persoonlijk, professioneel of juridisch advies aan de gebruiker worden beschouwd.

Wat betekend de stempel "NORM" in een goudkleurig juweel?

Onlangs ben ik bij het zappen een juwelen expertise tegen gekomen:  Een mooi goudkleurig halsjuweel met veel in facet geslepen granaat-steentjes, maar nergens een getal te bespeuren dat op het goudgehalte zou wijzen. Wel een klein stempeltje waar in hoofdletters "NORM" te lezen is.

Het juweel is vermoedelijk begin van de 20ste eeuw gevaardigd (het ontwerp zelf blijkt dit te bevestigen). In deze periode werd namelijk uit gebrek aan goud (denk aan de 2 wereldoorlogen) soms een zeer lage goudlegering van 250 /1000 voor juwelen gebruikt, door toemenging van koper kon een mooie warm-gele kleur verkregen worden.

Goudstempels beginnen met gehalte 333/1000 (België, Duitsland) of 375 (Engeland) alles onder deze gehalte mocht enkel met de "NORM" stempel gekenmerkt worden.

De expertise werdt gedaan door Dr. Heide Rezepa-Zabel

© info@aurificina.com

Soortelijk Gewicht (edele metalen)

Soortelijk Gewicht duit aan hoeveel maal een bepaald volume van de betrokken stof zwaarder is dan hetzelfde volume water aan 4°C. Als volume eenheid wordt 1 cm3 genomen.

In deze tabel vind je het soortelijk gewicht van het zuivere edelmetaal (informatie over het soortelijk gewicht van de legeringen vind je onder soortelijk gewicht (edelmetaal legeringen) 

Elementen

goud	Au	19.32
palladium	Pd	11.9
platina	Pt	21.5
rhodium	Rh	12.4
zilver	Ag	10.5

De andere edelmetalen zijn: Ruthenium, Osmium en Irridium

-> info over niet edelmetalen en enkele van hun legeringen 

-> Wikipedia overzicht over metalen en legeringen 

© info@aurificina.com

Edele metaalen - eigenschappen

	zilver	goud	platina	palladium
Symbol	Ag	Au	Pt	Pd
Atoomnummer	47	79	78	46
Atommassa (u)	107,8682 u	196,966569 u	195,084 u	106,42 u
Soortelijk gewicht	10,49 g/cm3	19,32 g/cm3	21,45 g·cm?3	11,99 g/cm3
Smeltpunt	961,78 °C	1064,18 °C	1768,3 °C	1554,9 °C

Weetjes:

• gepolijst zilver weerkaatst meer dan 99% van ht daarop vallende licht

© info@aurificina.com

les van 17 april 2013 - Goudlegeringen

In de post "Goudlegering: Karaat als gehalte" is er al vanalles en nogwat na te lezen rond goudlegeringen, maar hier komt de samenvatting met oog op het examen

De gebruikelijkste goudlegering in België is 18ct goud
dus 750/1000 van de legering is puur goud, de rest mogen andere metalen zijn.
De gebruikelijkste zijn, zilver, koper en halfproducten wit metaal.
Nikkel wordt niet meer gebruikt

zie ook http://www.arsnobilis.be/nl/Conditiessector.html

een juweel in 18ct goud wordt met de gehaltestempel "au750" (in een ruit zoals op de afbeelding) gekenmerkt.  Naast de gehaltestempel hoort ook de mesterstempel op het juweel.

1) Goud kleur "Groen goud"
75% goud
25% zilver
zeer zacht om in te werken

2) Goud -  kleur "mixte"
75% goud
12,5% zilver
12,5% koper

Door een hoger koperaandeel (en dus een lager ziveraandeel) kan je de eigenschappen van de legering veranderen en zo het juweel harder maken. dit wordt voor filigraan werk vaak gedaan.
75% goud
10% zilver
15% koper
de kleur is daardoor lichtjes roder

Door het hogere koperaandeel is er wel meer gevaar op koperoxide vorming. Daarom worden vaak geelgoudlegeringen met een hoger zilveraandeel gegoten.
75% goud
15% zilver
10% koper

3) Goud - kleur wit
75% goud
25% wit metal met zilver en of palladium

4) Goud - kleur "rood goud"
75% goud
25% koper
door het hoog koperaandeel is deze legering vrij hard en moeilijk te verwerken.  Ook is er risico op vorming van koperoxide.

Men speelt dus met kleur, mechanische eigenschappen en chemische resistentie van de goudlegeringen door variaties in de andelen van de bijgevoegde metalen.

Trouwens een stempel  au750 in een vierkantje i.p.v.  een een ruit is GEEN gehaltestempel. Het vierkantje duid enkel aan dat er op het juweel een laag van 18 ct goud ligt (meestal maar 4 micron dik).

Het "rodineren" is het aanbrengen van een laag rodium via electrolyse. Door het rodineren van witgoud blijf het juweel langer mooi wit.
Rodineren van zilver geeft de indruk van een wit gouden of rodium juweel. Maar het rodium laagje slijt wel af.

Een gehaltestempel is enkel geldig in combinatie met een meesterstempel.
De meesterstempel is de wettelijke erkende kwaliteitsgarantie die zorgt voor internationale identificatie.

Goudlegering - Karaat als gehalte

karaat [eenheid van diamantgewicht en goudgehalte] {c(o)raet 1400-1434, carate 1599} < frans carat < middeleeuws latijn carata [idem] < arabisch qīrāṭ [een inhoudsmaat, een lengtemaat, gewicht van 0,195 gram, gehalte van een goudlegering] < grieks keratia [zaadjes van de johannesbroodboom], verkleiningsvorm van keras [hoorn]; de zaadjes van de boom werden, dankzij hun stabiel gewicht, veel gebruikt voor het afwegen van zeer kleine hoeveelheden, bv.stofgoud. Vergelijking met het artikel carobbe doet het vermoeden rijzen dat er wellicht een verband kan hebben bestaan met de daar genoemde woorden.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Van Dale Etymologisch woordenboek

Karaat als gehalte

Karaat is de gebruikelijke eenheid om het massagehalte edelmetaal aan te duiden.

1 karaat = 1/24 van het totaal = 4.1666... massaprocent

Goudlegering

De legering bevat een bepaald aandeel fijngoud en een toevoeging. Bij geelgoud is de gebruikelijke toevoeging zilver, bij witgoud kobalt of palladium of een halfproduct en bij geelgoud rode koper.
De toevoeging voor geelgoud kan ook een combinatie van zilver en rode koper zijn (half/half)

Bron: Rod Edwards "The Technique of Jewelry"  ISBN 07134 0197

Gilbert benadrukte dat bij legeringen een maximale afwijking an 1/3000 is toegestaan.