Van oud-goud naar fijn-goud

Niet dat ik ga beginnen mijn eigen goud te zuiveren… maar ik vind wel interessant om weten hoe je het moet doen.

Op de site van Hans Meevis staat de uitleg stap voor stap hoe je het moet doen - https://www.jewelry-tutorials.com/gold-refining-purify-process.html  

Kijk eens rond bij de tutorials. Een aantal zijn gratis, andere betalend. Duidelijke uitleg, leuke site!

© info@aurificina.com

Zaag- en vijloefening: Slotje

In het eerste jaar van onze opleiding maakten wij bij Filip een slotje als zaag een vijl oefening dat geinspireerd was op het door Jean Dinh Van bekend geworden "menottes" slotje.

In de Module "Slotjes" met Annelies werd dit slotje nog eens op het programma gezet.
Iedereen kiest zelf de vorm voor het slotje, belangrijk is enkel dat de opening in het midden groot genoeg is om de twee delen gemakkelijk te laten bewegen als het slot gesloten is.
Ik vind het klassieke model wel best leuk en maakte rap een tekening op de PC om uit te printen. Hier is ze:

Hoe maak je het:

• Neem een plaat van 1,2 mm - 1,5 mm
• Tekening 2x afdrukken of overtekenen
• Op de plaat plakken en uitzagen -> maak het jezelf gemakkelijk en zaag eerst het binnenste rondje uit en vijl het mooi rond. Dat kan met een fijne vijl of met schuurpapier over een smeedstaaf (als je er zo een fijntje hebt)
• Zaag gans de vorm uit

• Met secondenlijm beide uitgezaagde stukken op elkaar plakken in vorm vijlen
• Boor een 2mm gaatje voor de o-ring 
• Om de twee delen van het slotje in elkaar te schuiven zijn er verschillende mogelijkheden: 

1. Als je een rechte opening maakt moet deze maar een één van de twee slotjes in plaatdikte gezaagd worden.  Dus in dat geval moet je eerst de secondelijm verwijderen en dan een van de twee delen van het slotje doorzagen.
2. Maak je dezelfde stijl opening als de Dinh Van slotjes, moeten beide op de kleine dwarslijn geopend worden met een driehoeksvijl.  Op de afbeelding zie je dat de driehoeksvijl op de boven- en de onderkant van het slotje 50% door de plaat vijlde.  Normaliter zou je dit kunnen doen door gewoon een lijn op het slotje te teken, maar ik vind het toch gemakkelijker ook hier met mijn fijnste zaagbladje door de twee delen te zagen nog voor ik de secondelijm verwijder.

• Verwarm de op elkaar plakkende stukken met de brander om papier en secondenlijm te verwijderen

1. Ga je voor optie een een maak je een rechte opening, dan kan je nu met de zaag of met de vijl de opening tot op plaatdikte verbreden
2. Ga je voor optie 2 pak je het fijne driehoeksvijl en vijl over de zaagopening tot je ongeveer half door de plaat zit. Draai de plaat om en vijl van de andere kant. Herhaal met het andere gedeelte van het slotje.

• Haal het het o-ringetje door het boorgaatje en sluit het ringetje door solderen
• Even in't zuur steken, afwerken (vijlen, polijsten)

© info@aurificina.com

Les 4: Ringen met Klauwzetting

En hier zijn ze dan op een rijtje de ringen met klauwzetting.

Uit het vogelperspectief:

Frieda vond het moeilijk om de klauwtjes allemaal mooi gelijk te zetten en de pin in het midden mooi recht te solderen.

Sybille heeft als oplossing de volgende keer de pin door de zetting en ring solderen.

Van Catherine komt de tip om de pin zeker niet af te zagen...

Veronique zette de klauwzetting met het "gezicht" naar beneden en soldeerde de ring erop met behulp van een derde handje, dit lukte goed.  Ze vind het spijtig dat de parel niet helemaal tot  beneden komt, maar blijkbaar is dat wel normaal. Waar zij wil op letten is bij het kloppen in de ponsen niet te hard te kloppen (ronding van de draad wordt anders plat)

Kathy maakte eerst een klauwzetting voor een vilten bal, en oxideerde de zetting met "blitzbeits" om later het zilver niet te moeten kuisen en daardoor de viltbal te verkleuren.  Om de oxidatie te egaliseren zette ze er nog een laagje boenwas op (witte boenwas aangelegd met terpentijn). Ook om te verhinderen dat het geoxideerde laagje aftrekt.

Tine gaf de tip dat een badje in bleekwater ook voor een mooie oxidatie zorgt maar dit kan natuurlijk enkel bij stukken die achteraf niet meer gemanipuleerd moeten worden

Bij Kathy's tweede ring was de pin voor het klinken een beetje te lang, waardoor de zetting een beetje uit centrum is gekomen. Hier gaat de pin dwars door de ring, Bij de vilten bol is de pin erop gesoldeerd. Kathy vind beide technieken even gemakkelijk.

Tine wou ook met een kraal werken en heeft gewoon een pin door een doorboorde parel gestoken en die er in geklonken.  Ze zette haar zetting 

Tine bevestigde wat Veronique zei, dat het goed opletten was bij het rondzetten van de klauwen om ze niet plat te meppen. Annelies gaf de tip dat men met een houten teerling en bol dit gemakkelijker afwerken kan. Ook als men een plaat met textuur wil opdiepen is het best om een houten teerling te nemen.

De zetting zit zijkant op de ring, en word zo verzonken tussen de vingers gedragen - steekt dus minder ver uit.

Karlien werkte ook met een pin door zetting en ring, haar kraal heeft een boorgat en is van kristal. Zij vergat deze vast te lijmen, maar ik denk dat dit een goede zaak is, Lijm zou echter de transparantie van het kristal verminderen. Zij is bezig een tweede ring te maken, die die blinkend wordt afgewerkt. (dus in de polijsttrommel voor het kristalletje vastgezet wordt). Ook de tweede ring zal worden verguld (na het eten van de steen)

—> Het zou handig zijn om een lijstje te hebben welke stenen er tegen kunnen als het metaal verguld wordt. Niet poroese stenen.

Ines had te diep ingevuld waardoor het solderen van het "kruis" al moeilijk begon. Ze bracht structuur aan op haar ringband en bewerkte deze met een bruneelstaal.

Christophe gebruikte net zo als ik een "goedkope" parel en we kwamen beiden hetzelfde tegen: Het boorgat zit niet in het centrum en daardoor trekt de zetting scheef.

Stefanie maakte eerst een gewoon ringetje en soldeeerde er pareldraad rond. De klauwen zijn van getorste draad.  De naden van de twee ringen moeten hier op dezelfde plaats staan.  De pareldraad is niet rond om rond gesoldeerd, maar enkel op bepaalde plaatsen.

Zettingen les 3 - Ring met Marquise*

Deze opdracht bestaat uit verschillende delen:

1. Een bandring maken van 2mm plaat
2. Een zetting maken voor een steen die in Marquise* geslepen is
3. Zetting op / in de ring zetten (zie les 4)

* Even herhalen: Marquise of Navette zijn 2 benamingen voor dezelfde slijpvorm

1. Bandring maken

We maken een bandring uit een plaat van 2 mm dikte.

Omdat deze dikte moeilijk plooit moeilijk te solderen is, werken we met een langere strook zilver dan normaal en gebruiken bij het solderen binddraad.

Omdat het een brede bandring wordt, (meer dan 7mm) moet er min. 1 mm speling toegevoegd worden aan de ringbandlengte.

Formule:

Ringbandlengte + Speeling + Extra 

Ringbandlengte zie Ringformules

Speeling = 1 mm 

Extra =  2x(5mm)

bv: ringmaat 58 = ringbandlengte 62 mm (bij plaatdikte 2 mm)

62 + 1 + 10 = 73 mm

We geven aan beide uiteindes 5 mm extra lengte bij. Een extra lange ringband is gemakkelijker te plooien en bij het plooien zorgen we ervoor dat de uiteinden over elkaar liggen.  Hoe meer metaal je hebt, hoe meer speling je krijgt bijzet plooien.

Deze extra 5 mm moeten we markeren aan de zijkant van de plaat, bv. met een zaagsneedje.

• Eerst plooien we de hoeken om met een korpustang of een platte tang tot ze een U vormen, bij het verder plooien en kloppen komen de hoeken verder bij elkaar en doorgaan tot ze overlappen. (Alternatieven: Als je een ringbuigmachine hebt kan je de ring hierin plooien, of je zet hem in de bankschroef)
• Tussenin goed uitgloeien
• De markeringen met het zaagsneedje moeten boven elkaar liggen.

• Nu moeten we de overtollige 5 millimeter afzagen (van boven naar beneden) 
• De zaagnaad exact recht zetten met de vijl
• De ringeinden mooi tegen elkaar plaatsen vraagt nog een beetje klopwerk op het tribulet.
• Dik binden met getorste binddraad (er zit zoveel kracht in de dikke ring, dat hij bij het solderen zou kunnen open springen).  De binddraad zeker goed twisten !
• Rijkelijk soldeer aanbrengen aan de binnenkant van de ring

• Bij het solderen van een dikke ring is het nog belangrijker dan bij gewone ringen, om niet aan de naad maar aan de tegenoverliggende klant te beginnen met verwarmen.  De beentjes zullen op deze manier naar elkaar toegaan en de naad goed sluiten. (Beginnen we met verwarmen op de naad zal de ring daar ontspannen en open gaan.)
• Ring afkoken, binddraad verwijden, overtollig soldeer wegvijlen
• Ring rondkloppen
• Ring afwerken (bv met een structuur)

2. Zetting maken

• Ook voor de zetting beginnen we met een ringband, een zetting voor een marquise is best  1 à 1.2 mm dik. Voor onze opdracht kiezen we 1.2 mm plaatdikte, en dit omdat we nog redelijk veel gaan moeten bijvijlen (We beginnen dikker en zullen op 1 mm dikte eindigen).
• We bepalen de lengte en hoogte van onze strook zilver met de volgende formule:

Formule voor strookje van de Marquise zetting:

breedte van het strookje

= Hoogte van de steen + 2mm  + 1 mm voor de ronding te vijlen van de ring

lengte van het strookje

= 4x (lengte steen + 1x dikte metaal)

Bv: voor een marquise van 8 mm lang en 3.5 mm dik:

breedte =  3.5 mm +3 mm = 7.5 mm

lengte = 4 x (8mm + 1.2 mm) = 36.8 mm

Tine tekent de breedte van het strookje af met de passer.
 Zoals gewoonlijk zijn dit 2 parallelle lijnen  die 1 mm uit elkaar staan.
Bij het zagen netjes tussen de lijntjes blijven

Ik ben bezig met het zagen van het strookje. Omdat ik wat extra speling wil orienteer ik mij bij het zagen aan de uiterst linke markering.

• Het strookje rond zetten zoals een ring (plooien, einden tegen elkaar, solderen, afkoken ...)

• De ring zagen we door het midden (door de soldernaad!) en bekomen 2 halve maandjes.
• De twee maandjes plaatsen we tegen elkaar tot we de vorm van de marquis hebben

• De twee maandjes plaatsen we tegen elkaar en verschuiven ze tot we marquis steen kadreren. 
• Belangrijk is hier dat de steen tot op de helft op het metaal rust.
• Om de steen goed op de metalen maandjes te passen, leggen we hem omgekeerd erop (de rondist rust op het metaal) en kijken van boven (liefst loodrecht) om de juiste positie van de halve maandjes te bepalen.
• Eens we de juiste grote voor de steen gevonden hebben, markeren we waar de maandjes elkaar raken (binnenkant) met een alcoholstift.
• de uiteinden van de raakpunten moeten we nu lichtjes rondvijlen, zodat ze mooi in de bocht passen van de andere halve maan

• De twee halve maandjes aan elkaar solderen met hard soldeer
• De uiteinden afzagen. Belangrijk bij het afzagen: de punten moeten behouden blijven dus niet zo als in de bovenstaande tekening loodrecht op de zetten zagen, want dan is de punt eraf. We zagen met behoud van de punten door schuin mee te gaan met de lijn van de halve maan, er mag zelfs 1 mm blijven staan, omdat we sowieso nog zullen bijvijlen.

de roze lijnen duiden de zaagrichting aan

• Nu kijken we of er niets verschoven is bij het solderen en checken dat de punten ook recht tegenover elkaar staan. Kleine foutjes corrigeren we door bij te vijlen.

© info@aurificina.com

Zettingen les 2 - Klauwzetting

Mijn klauwzetting is voor een doorboorde parel van gekleurde aangaat en heeft daarom een pin nodig.

Volgende stappen:

1. Ring maken
2. Klauwen afwerken
3. Pin in de klauwzetting solderen
4. Pin klinken op de parel

1. Ring maken

We hadden vrije keuze op welke ring we onze zetting wouden plaatsen. Ik koos voor een volle zilver ring, die ik van een holle gesmede ring heb afgegoten, Karlien voor een brede bandring die in haar collectie past, Kathy voor een geoxideerde platte ring die moi aansluit bij de klauwzetting die zij maakte...

2. Klauwen afwerken

• Klauwen op dezelfde lengte brengen
• Boveneinde klauwen afvijlen, zodat ze gemakkelijker rond de parel buigen en minder grof ogen.

3. Pin zetten in de klauwzetting

• Draad trekken, de diameter is afhankelijk van het boorgat in je parel. Als de draad juist in het boorgat past heb je de ideale draaddikte.

Annelies houd de draad in een paralleltang om hem plat af te vijlen met de dakvijl

• Draad afknippen: De draad moet voldoende lang zijn om door de parel en de dikte van je ring te steken en hoog genoeg uit de parel steken om door klinken vast te zetten. 
• De draad plat afvijlen.
  Belangrijk: de hoogte van de draad die uit de parel moet uitsteken (na het plat afvijlen) = diameter van de opening
  Bij het klinken is het wel beter om iets te veel te hebben dan te weinig, als je merkt dat je te veel metaal over hebt, vijl je bij en klop dan verder.
• Klauwzetting op de ring passen door de ring een beetje in te vijlen
• Als de klauwen fijn zijn en de diameter van het boorgat groot, is het niet aangewezen de stift door de ring in de parel te zetten.  

Bij mijn ontwerp zou een boorgat in de diameter van het boorgat van mijn kraal
de stabiliteit van de klauwzetting verminderen.
Door de breedte van de ring moet de klauwezetting ook bijzonder ver open gezet worden,
 dit zal het vastzetten van de parel moeilijk (maar niet onmogelijk ...) 

Hier zet ik de  pin in positie om hem op de klauwzetting vast te solderen. Even boraxeren en een vette pioen van middenhard soldeer leggen en met de vlam erop....

Nu de pin vast zit word gans de constructie in het gleufje op de ring gesoldeerd.

Als ik de parel opsteek valt mij pas op dat het boorgat niet in het midden zit. Ik moet dus mijn stift en de klauwen  proberen naar de parel te zetten. Zucht.

• Bij Sandra's ontwerp kan de draad door de klauwzetting en de ring gestoken worden en alles in een keer gesoldeerd worden.

Op deze foto kan men het boorgat voor de pin duidelijk in de klauwzetting zien

• Bij Sybill's ring is geen pin nodig, de klauwen houden de kraal vast , de klauwzetting houd een steen vast, die net als een knikker rond draait in een kooi.

De parel draait als een knikker in de klauwzetting

• Het ontwerp van Kathy pis een geoxideerde ring met een gevilte kraal - passend bij een van haar wintersjaals.

Hier "zwemmen" enkele ringen in het badje:

4. Pin klinken op de parel in de klauwzetting

(zoals altijd zijn er verschillende methodes) 

• metalen ondergrond gebruiken om de pin te klinken  (op hout zou de pin gewoon in het hout dringen) - dus bij een plat stuk metaal een vlaktas, bij een ring een tribulet.
• pin is vast gesoldeerd op de ring en de kraal zit erop vast
• eerst met de smalle pen van de hamer in alle richtingen op de pin slaan, dit zorgt ervoor dat het metaal "open komt" (zoals het hoofd van een nagel) - je maakt dus een breed kopje
• sla rustig niet te pen van de hamer terwijl je na elke slag het werkstuk een beetje draait, neem je tijd hiervoor, want hoe breder je het "hoofd van de nagel" klopt hoe steviger de verbinding is.
• Als het hoofd netjes over de rand van de parelopening ligt, en de parel niet meer verwijderd kan worden zet je ze volledig vast door
• met de platte pen van de hamer het "hoofd" naar beneden te kloppen. 
• Met de smalle pen van de hamer maakte je allemal putten om de pin breeder te maken, met de platte pen maak je de pin nu mooi vlak 
• Het metaal niet TE plat kloppen, want dan verliest het aan stevigheid

Deze grafiek toont aan hoe een gelinkte pin door de kraal zit en haar vast houd.

• In een metaalverbinding kan je ook met een verzonken nagel werken, maar bij een kraal of parelel is dat niet aangeraden. Bij een verzonken nagel frees je het vast te zetten stuk een beetje uit en klopt er een pin in.

• Je mag de pin van een verzonken nagel volledig plat kloppen en afvijlen.

Bij de bovenste nagel is het de uitstekende kop van de nagel die de stevigheid bied,
bij de onderste (verzonken) nagel is het het stuk metaal dat in de uitgefreesde opening zit

© info@aurificina.com

Zettingen les 1 - Klauwzetting

Eerste les zettingen  bij Annelies:

Het lokaal - we zijn duidelijk nog niet begonnen

Annelies' instructies waren eenvoudig: "Breng enkele bruikbare ronde kralen mee die je eventueel wilt vervatten in die klauwzetting. Dit kan in plastiek, metaal, glas, hout, etc. zijn. Dit kan een soort knikker zijn (zonder opening), een parel die half doorboord is of één die helemaal doorboord is, aan jou de keuze...best niet te klein (min.5mm)- gemiddeld een doorsnede van 10mm.

De zetting zelf kan van draad of plaat gemaakt worden. 

Welke diktes zijn aangeraden:

• Plaat: min. 1 mm dikte. 
• Ronde draad: min 2 mm diameter 
• Vierkante draad: 1.4 mm of meer

Werkwijze:

• meet de diameter van je kraal om de lengte van de klauwtjes te bepalen. De formule die je voor een ronde kraal nodig hebt is

(2 x diameter) + 1 x radius

• zaag 2 stukken draad (of plaat) voor de klauwtjes - mijn zetting is van vierkante draad voor een platte roze agaat kraal zoals je op de foto's kan zien.
• mijn kraal is vrij plat, mijn berekening was daarom een beetje anders; ik telde de breedte van de kraal bij de hoogte en voegde 3 mm toe voor het ombuigen van de uiteinden van de klauwtjes, nl. 21 mm + 12 mm + 6 mm = 39 mm, 

• Als je draden wat krom zijn moet je ze op de vlaktas goed recht zetten. De vierkante draad wordt uitgegloeid en met de houten hamer voorzichtig bewerkt.

• De ronde draad kan je met een schuurstokje op een vlaktas rollen (wel een schuurstok gebruiken die hard genoeg is)

• Een van de 2 staafjes in het midden tot op de helft inzagen.
• Bij de ronde draad gebruik hiervoor uiteraard een ronde vijl: je zet aan met een fijn scharniervijl en werkt af met de ronde vijl, bij de vierkante mag je doorwerken met een scharniervijltje in de breedte van je draad of je werkt met de vierkante.

• Zet het tweede staafje op het ingezaagde, en soldeer het vast in het midden.  Ze moeten zeker loodrecht op elkaar liggen

• Christoph gebruikt een plaatje metaal dat hij onder de beentjes van het bovenliggend staafje legt om de voorkomen dat de staven verschuiven 

• Frieda zet dan weer de staafjes op een terracotta steen vast met pinnen.  De onderste staaf duwde ze in de steen

• Eens de het gesoldeerde stuk uit de zuur komt, kan je beginnen met het opdiepen in een grote opdieper
• Het kruisje mooi in het midden leggen - aan de bovenkant het staafje met de inkerving en het niet bewerkte met de gesoldeerde kant vanonder 

• werk met een houten of een rubberen hamer - en niet te hard op je fijn werkstuk "meppen" maar zachtjes kloppen - anders zal je lokaal de dikte verminderen. 
• De pons de je gebruikt moet voldoende speling hebben (ongeveer evenveel als de dikte van je metaal.
• Op deze manier ga je van vaatje naar vaatje 

• Voor mijn vrij platte kraal moet ik niet te ver opdiepen (ik legde echter gewoon de kraal in op het werkstuk en kon met duim en wijsvinger de klauwen omhoog duwen - foto zal later wel volgen)  
• Als je een ronde steen gebruikt moet je de klauwen zeker opdiepen tot ze in een echte "U" staan, de parel moet er mooi inpassen en de klauwen de paren goed omsluiten.  

Volgende stappen (Les 2):

• klauwen afwerken, fijner maken  (bv. halfrond of knish of ....)
• gaatje boren door het middenpunt. 
• door dit gaatje steken we de pin die aan een kant de kraal zal houden en aan de andere kant zal vast gesoldeerd worden aan de ring
• kraal induwen en vastzetten

© info@aurificina.com

VW: Solderen met een soldeermes en was

In deze oefening was het de bedoeling om een aantal stukken wassen draden op een buisvormig stukje was (eigenlijk op restjes van gietkanalen) te vast te zetten - en dit met groen spuitwas.

Het spuitwas (in schilfers) is bijzonder goed geschikt om te solderen, omdat het vrij veerkrachtig en soepel is. Zo zal je soldernaad niet zo rap breken als je werkstuk wordt aangeraakt.

Het stukje gietkanaal word met stevig plakband op de tafel vastgeplakt.

Breek een aantal draadjes was van de rol. Je moet nu een aantal dikke vertakkingen (diameter 3 mm) op het stammetje (gietkanaalstukje) zetten, en dan een aantal kleinere (2 mm) takken daarop laten vertrekken. Als je fijne vertakkingen van 2mm op even fijne takken van 2mm kan zetten, ben je goed bezigh :-)

Sluit je soldermes aan en laat het opwarmen.

Zo kan je testen of de soldernaald goed is ingesteld:

• Sluit je soldermes aan en laat het opwarmen. 
• hou een stukje spuitwas tegen de gebogen naald van je soldeermes
• als er een druppel vormt, die langsaam aan de naald naar omlaag loopt is de juiste temperatuur bereikt.

Takken opbouwen

• eerst zet je takken van 3 mm op je gietkanaaltstammetje.  Je houd het takje even tegen de soldeernaald en zodra het was begint te smelten druk je het op het stammetje.
• geef een druppel gesmolten spuitwas op de naad. Laat dit conisch verlopen 
• zet een tweede tak van 3 mm op de eerste tak en verstevig de naad weer met een druppel spuitwas
• zet hier een tak van 2 mm op vast, verstevig de naad weer met een druppel spuitwas
• zet een 2 mm tak op de vorige.

Foto van mijn takkenboompje volgt.

© info@aurificina.com

Les 5: "Composiet ring" edel metaal en een ander grondstof, zoals hout of hoorn etc

Voor dit project heb ik me laten inspireren van een bekend ontwerp van Georg Jensen

Het is een echte klassieker - maar raar genoeg kon ik hem op de Georg Jensen site niet terugvinden.  

Ik hou ook van de klassieke Möbius collectie van Jensen: http://www.georgjensen.com/

Het band deel uit zilver wil ik zeker 5-6 mm breed maken
De bolle vorm uit een tagua noot ("vegetaal ivoor") vijlen.  Het "gaatje" zal weglaten, want mijn noot wil ik in de vorm van een manon praline vijlen.
Het moet een monumentaal stuk worden van ongeveer 35 mm breed!  Ik vraag me enkel af hoe het draag comfort van deze ring wordt.

Mooi zal mijn versie alvast zijn. (Met gesloten ogen zie ik de ring al helemaal voor mij ...)
Ik zal een foto posten van mijn Manon ring als die klaar is

© info@aurificina.com

Les 2:: Bespreking Eindwerken vorige jaren

De Diashow met eindwerken nam bijna gans de les in beslag.
Er werd nog een half uurtje aan ons wassen ringetje gevijld, maar ik nam verder geen foto's

2 oefeningen uit module 3

Evelyne toonde 2 stukken, die op het programma staan bij de dagcursus, en die de cursisten van het avondonderwijs normaliter in jaar 3 maken.

Lesrooster Jaar 2103/14

Op 11 september werd het thema voor het eindwerk vrijgegeven.

Van 23 october tot 20 november tekenen we ons ontwerp voor het eindwerk.

Vanaf 15 januari beginnen we aan ons eindwerk.

In de 10 lessen daartussen voltooien we 2 opgelegde stukken:

1. Oefening in was (Ring)
   We zagen en vijlen een opgelegde ring vorm uit was, deze wordt afgegoten en afgewerkt tot een draagbare ring.
   zie les 1 
2. Ring van gecombineerde materialen.
   Vrije oefening, waar een edelmetaal word gecombineerd met hout (bv. ebbenhout) of hoorn of (plantaardig) ivoor.

les van 17 april 2013 - stempelen van het juweel

een ring altijd aan de zijkant stempelen (als de ring kleiner of groter moet gemaakt worden blijven zo de stempels bestaan)

lees ook over de wettelijke bepalingen hier http://www.arsnobilis.be/nl/Conditiessector.html

les van 17 april 2013 - Goudlegeringen

In de post "Goudlegering: Karaat als gehalte" is er al vanalles en nogwat na te lezen rond goudlegeringen, maar hier komt de samenvatting met oog op het examen

De gebruikelijkste goudlegering in België is 18ct goud
dus 750/1000 van de legering is puur goud, de rest mogen andere metalen zijn.
De gebruikelijkste zijn, zilver, koper en halfproducten wit metaal.
Nikkel wordt niet meer gebruikt

zie ook http://www.arsnobilis.be/nl/Conditiessector.html

een juweel in 18ct goud wordt met de gehaltestempel "au750" (in een ruit zoals op de afbeelding) gekenmerkt.  Naast de gehaltestempel hoort ook de mesterstempel op het juweel.

1) Goud kleur "Groen goud"
75% goud
25% zilver
zeer zacht om in te werken

2) Goud -  kleur "mixte"
75% goud
12,5% zilver
12,5% koper

Door een hoger koperaandeel (en dus een lager ziveraandeel) kan je de eigenschappen van de legering veranderen en zo het juweel harder maken. dit wordt voor filigraan werk vaak gedaan.
75% goud
10% zilver
15% koper
de kleur is daardoor lichtjes roder

Door het hogere koperaandeel is er wel meer gevaar op koperoxide vorming. Daarom worden vaak geelgoudlegeringen met een hoger zilveraandeel gegoten.
75% goud
15% zilver
10% koper

3) Goud - kleur wit
75% goud
25% wit metal met zilver en of palladium

4) Goud - kleur "rood goud"
75% goud
25% koper
door het hoog koperaandeel is deze legering vrij hard en moeilijk te verwerken.  Ook is er risico op vorming van koperoxide.

Men speelt dus met kleur, mechanische eigenschappen en chemische resistentie van de goudlegeringen door variaties in de andelen van de bijgevoegde metalen.

Trouwens een stempel  au750 in een vierkantje i.p.v.  een een ruit is GEEN gehaltestempel. Het vierkantje duid enkel aan dat er op het juweel een laag van 18 ct goud ligt (meestal maar 4 micron dik).

Het "rodineren" is het aanbrengen van een laag rodium via electrolyse. Door het rodineren van witgoud blijf het juweel langer mooi wit.
Rodineren van zilver geeft de indruk van een wit gouden of rodium juweel. Maar het rodium laagje slijt wel af.

Een gehaltestempel is enkel geldig in combinatie met een meesterstempel.
De meesterstempel is de wettelijke erkende kwaliteitsgarantie die zorgt voor internationale identificatie.

les van 17 april 2013 - De vier c's

De waarde van een Diamant (en andere edelstenen) bepalen

De waarde wordt aanhand van de vier C’s bepaald:

1. Carat (afkorting ct.) definieert de grote van de steen
2. Color (kleur) – bij diamanten is bv. de blauw-witte kleur de kostbaarste, omat er maar 1% van alle gevonden stenen deze kleur hebben
3. Cut (de manier hoe dat hij geslepen is) vorm en exactheid
4. Clarity (de zuiverheid van de steen)

BELANGRIJK:
Gilbert stelde de vraag "Wat is het verschil tussen diamant en briljant?"
Het antwoord "de manier hoe dat hij geslepen is", is niet juist - of niet voldoende...  Het antwoord dat Gilbert graag wil horen is: het aantal facetten, namelijk min. 57

Dus: wat maak ik ervan?
Een briljant is een diamant in ronde vormgeslepen in 57 facetten of meer
(bestaande uit een tafel tafel (achthoekig bovenvlak), min. 32 facetten in de kroon (bovendeel) en min. 24 in het paviljoen (onderdeel); ook de rondist kan gefaceteerd zijn)

Erg waardevolle stenen krijgen soms een lasergravure met een identificatiecode op de rondist.
Komt alleen voor bij zeer dure edelstenen. (bij goedkope stenen of kunstmatige stenen doet men niet de moeite)  

Source: Wikimedia Commons license

Trouwens: De speciale slijpvorm weerkaast het licht 7 keeren.

Meer over de 4 c's op de site van de Hoge raad voor Diamant
Ook interessant: Cut grade Parameter (Feb 2013)